Nieuwe initiatieven in de praktijk: Zenderen

Nieuwe initiatieven in de praktijk: Zenderen

Wat komt erbij kijken om vernieuwingen in de zorg te realiseren? Zenderen is inmiddels een begrip in de Regio Twente. Het staat voor een veelomvattend initiatief vanuit LHV huisartsenkring Twente, met vele partners, waarin alles draait om gezamenlijke ambitie en samenwerking. We laten Wyco de Vries, adviseur bij ROSET en aangesteld als begeleider van Zenderen aan het woord om toe te lichten welke rol hij daarin heeft, in welke fase Zenderen zit en welke adviezen hij zou willen meegeven.

Kwartiermaker

“Bij het realiseren van een ander zorglandschap, speelt de samenwerking tussen (zorg)professionals, organisaties, in de eerste en tweede lijn, in het medische en sociale domein een essentiële rol. Daarbij is het van belang om het proces van voortgang te ondersteunen en samenhang te bewaken. De LHV Huisartsenkring Twente, initiatiefnemer van Zenderen, heeft ROSET daarom gevraagd een begeleider te leveren. Liever dan een procesbegeleider zie ik mijzelf als een kwartiermaker. Het creëren van samenwerking is complex omdat de deelnemende partijen met name op basis van hun maatschappelijke verantwoordelijkheid met elkaar verbonden zijn en er in feite geen hiërarchische opdrachtgever is. Over het hoofddoel bestaat vaak al snel overeenstemming, maar het beeld van de weg daarnaar toe en het tempo waarin kan verschillend zijn.“

Van visie tot commitment

“Ik ben nu ongeveer een jaar geleden gestart, na de tweede conferentie van Zenderen in 2014, waarin de wens was uitgesproken om tot meer concrete doelstellingen en resultaten te komen en daar ook op te sturen. Zo’n initiatief, waar veel partijen bij betrokken zijn, ontwikkelt zich van het formuleren van intenties, – het bijdragen aan een toekomstbestendige zorg in de regio-, naar het verkrijgen van commitment om met elkaar vooraf bepaalde resultaten te halen. Eigenlijk hebben we het over het ontwikkelen van een netwerkorganisatie en daarbij over de praktische vertaling naar projectinrichting, projectplannen en projectdoelen, maar ook wie ervoor gaat zorgen dat doelen behaald worden. Ik ben een groot voorstander van zogenaamde integrale regie/integraal opdrachtgeverschap. Dat betekent wel dat de samenwerking geformaliseerd moet worden. In die fase komen we binnenkort terecht. Dan kom je ook aan de kern wat partijen echt met elkaar willen, wat is de gezamenlijke ambitie, in de wetenschap dat dat ook een stukje verlies van autonomie kan betekenen.”

Toegevoegde waarde voor de patiënt

“De organisatie van de zorg is, met alle respect, nog steeds een lappen deken van soevereine organisaties met institutionele ambities, doelen en processen. De missie van Zenderen is onder andere om toegankelijke, samenhangende en kwalitatief goede zorg te faciliteren. Dat betekent dat de afstemming en samenhang in de transmurale processen op een hoger plan moeten komen. En die samenhang moet ingegeven worden vanuit het belang van de patiënt, de burger. Centrale vraag is hoe je gezamenlijk meerwaarde voor de patiënt en zijn familie kunt creëren. De juiste zorg op de juiste plaats, zonder bijvoorbeeld onnodige door- of terugverwijzingen of onnodige kosten voor de patiënt in de vorm van eigen risico. Maar het gaat niet alleen om kosten in de vorm van geld. Mensen kunnen bijvoorbeeld niet meer werken, niet meer hun hobby uitoefenen, als ze niet direct bij de juiste zorgverlener uitkomen, die een oplossing biedt voor zijn of haar klachten. Als een zorgvrager van de ene naar de andere zorgverlener wordt gestuurd en er geen gezamenlijke verantwoordelijkheid is voor de behandeluitkomsten, dan kost dat een zorgvrager heel veel tijd en kan tot onnodige frustratie leiden.

De zorgvrager wil gezondheid, zijn probleem opgelost zien, en niet perse meer gezondheidszorg. Het gaat om waarde creatie en met die blik worden doelen geformuleerd en projecten opgestart. Van belang daarbij is dat er in een samenwerking geen sprake is van een boven- of onderliggende partij. Er ontstaan oplossingen die je als afzonderlijke partij niet kunt creëren. Voor zo’n proces bestaat geen blauwdruk, het verloopt stap voor stap, kent onzekerheden. Valkuil kan zijn dat men snelle, korte termijn resultaten wil boeken, maar zo’n samenwerkingsproces heeft tijd nodig. Daar moeten betrokkenen zich niet door laten afschrikken, het hoort er ook bij. We zijn nu als het ware bezig om asfalt te leggen voor een snelweg. Want als zo’n netwerkmodel op poten staat is het natuurlijk een mooi platform om allerlei thema’s en zorginhoudelijke projecten op regio niveau aan te koppelen en uit te rollen.“

iStock_000019691390Small

Waar staat Zenderen nu

“Na de 2e werkconferentie is het verband zich verder gaan ontwikkelen. Er zijn vijf bestuurlijke themagroepen geïnstalleerd: Ouderenzorg, GGZ, Samenwerking eerste-tweede lijn, Jeugdzorg en Spoedzorg. Hieronder vallen (in soms wisselende samenstelling) de bestuurders van MST Enschede, ZGT Almelo en Hengelo, bestuurders van de zorggroepen FEA en Thoon, zorgverzekeraar Menzis, bestuurders van GGZ instellingen Mediant en Dimence, bestuurders van VVT instellingen, bestuurders van gemeenten en het bestuur van de Huisartsenkring Twente. Er zijn nu vier projectleiders operationeel en de gezamenlijke ambities zijn al een stuk concreter gemaakt. Het gaat dan bijvoorbeeld om het zorgproces tussen zorgorganisaties vloeiender te laten verlopen zoals bij ontslag van een oudere uit het ziekenhuis, nieuwe diensten opzetten zoals het substitueren van zorg met consultatie van een specialist door de huisarts. Ook zijn we bezig met de uitwerking van een nieuwe bekostigingssystematiek welke mogelijk maakt dat de eerste en tweedelijn gezamenlijk verantwoordelijk worden voor de diagnostiek of behandeling. Elke bestuurlijke themagroep zit in een verschillende fase. Mijn taak is om partijen een volgende stap te laten zetten en te komen tot gezamenlijke projecten, nieuwe diensten, verbetertrajecten of verandertrajecten. Wil men baten en resultaten verzilveren dan is een helder opdrachtgeverschap gewenst. Op dit moment is dit nog te vrijblijvend ingericht. Het moet de komende maanden blijken of de betrokken zorgpartners nu ook daadwerkelijk de volgende stap met elkaar kunnen maken.”

Rol van Menzis

“Vertegenwoordigers van Menzis zitten aan tafel in enkele bestuurlijke themagroepen. Het is belangrijk dat Menzis actief meedoet en dat gebeurt ook. Het is ook in lijn met de beweging die Menzis zelf heeft gemaakt door de verandering van het zorglandschap en substitutie prominent in de eigen doelstellingen van het inkoopbeleid mee te nemen. Ik merk wel dat het ook voor Menzis soms nog zoeken is in hoeverre men zich met de organisatie van de zorg wil bemoeien. Dat is wel wat de zorgaanbieders van Menzis vragen: een visie op zorg met een bijbehorende agenda zodat zorgverleners daar rekening mee kunnen houden en zich hierop kunnen voorbereiden. Terwijl Menzis in eerste instantie lijkt af te wachten waarmee zorgverleners zullen komen, om dat dan wel of niet in te kopen.“

“Zorgverzekeraars worden door patiëntenverenigingen steeds vaker onder de loep genomen. Patiëntenverenigingen spreken hun voorkeur uit voor bepaalde pakketten. Dit versterkt het idee dat ook zorgverzekeraars meerwaarde moeten toevoegen aan hun verzekeringsproducten, bijvoorbeeld door stevige strategische allianties met zorgaanbieders aan te gaan. Ons gezondheidsstelsel en het bekostigingssysteem lijken in beton gegoten. Zorg wordt nu nog te vaak aanbodgestuurd georganiseerd. Het aanbod volgt het geld en de beleidsregels. Door dit paradigma lijkt ‘de wil’ om de zorg anders te organiseren te verdampen. Willen we het zorglandschap echt veranderen, dan moeten we met elkaar in beweging komen en de traditionele rollen van inkoop door zorgverzekeraars en zorgaanbod door zorgverleners anders gaan invullen.”

Bron-nieuwsbrief juli 2015 Menzis Regio Oost

Uw browser is niet meer van deze tijd!

Update uw browser om optimaal van deze website (en vele anderen) te genieten Nu updaten!

×